ผู้บริหารมืออาชีพก้าวทันการปฏิรูปการศึกษาในยุคโลกาภิวัฒน์

ในปัจจุบันนี้สภาวะแวดล้อมการบริหารเปลี่ยนแปลงรวดเร็วมาก เนื่องจากเป็นยุคของการเปิดสู่โลกกว้าง การเข้าสู่ยุคการแข่งขันอย่างรุนแรง และยุคที่มีการเปลี่ยนแปลงเป็นเรื่องปกติภายใต้รูปแบบการเปลี่ยนแปลงทางการศึกษา ในยุคของการบริหารจัดการศึกษาไทยในปัจจุบันก็เช่นกัน เพื่อให้การจัดการศึกษาก้าวทันเทคโนโลยี ซึ่งอยู่ภายใต้เงื่อนไขการปรับเปลี่ยนการแข่งขัน ในฐานะที่เราเป็นนักการศึกษา เพื่อไม่ให้เกิดการได้เปรียบเสียเปรียบกันขึ้น ผู้บริหารมืออาชีพต้องก้าวทันเทคโนโลยีที่จะช่วยให้การจัดการองค์กร มีความเท่าเทียมกันและสร้างความมุ่งมั่นของสังคม และมีความหลากหลาย โดยเฉพาะด้านการศึกษา ในการปฏิรูปแนวการจัดการศึกษาบุคคลที่มีความสำคัญอย่างยิ่งที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวได้ก็คือ ผู้บริหารสถานศึกษา เพราะต้องเป็นผู้นำและผู้ประสานความร่วมมือจากทุกฝ่ายที่มีความสามารถทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในเรื่องการเรียน การสอน และการเรียนรู้ รวมทั้งประสานสัมพันธ์ ระดมและจัดสรรทรัพยากรได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้บริหารสถานศึกษาจึงเปรียบได้ว่าเป็น “แม่ทัพหรือหัวเรือใหญ่” ที่สำคัญที่จะนำพาองค์กรให้ก้าวไปในกระแสแห่งการปฏิรูปได้อย่างมีเกียรติและศักดิ์ศรี ผู้บริหารสถานศึกษาในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงทางบริบท (Context) หลากหลายส่วนนั้น น่าจะเปรียบได้กับ “ ผู้บริหารมืออาชีพ ” จึงจะเหมาะสมกับสภาพการณ์ปัจจุบันที่จะทำหน้าที่สำคัญให้ไปสู่เป้าหมายที่พึงประสงค์โดยการกำหนดเป็นยุทธศาสตร์การจัดการศึกษาสู่การปฏิบัติที่แสดงให้เห็นศักยภาพ คุณภาพ เกิดประสิทธิภาพสูงสุดในการบริหารจัดการศึกษาภายในสถานศึกษาแห่งนั้น ถ้าจะกล่าวถึงผู้บริหารมืออาชีพนั้น ย่อมมีบทบาทที่มีผลต่อความสำเร็จหรือประสิทธิภาพของงานเป็นอย่างยิ่ง หากผู้บริหารมีคุณลักษณะที่ดี ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลนั้น ความสำเร็จของงานทุกด้านขององค์การ ก็จะเดินก้าวหน้าอย่างสง่างาม เพราะการที่องค์กรจะสำเร็จได้นั้นส่วนใหญ่มากจากผู้บริหารที่เป็นมืออาชีพ ทั้งด้านความรู้ ด้านความเป็นผู้นำ ด้านงานวิชาการ และด้านการบริหารต่างๆ ในยุคการปฎิรูปการศึกษาภายใต้สาระแห่งบทบัญญัติของกฎหมายการศึกษา ที่เรียกว่า “พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๒” เป็นการจัด โครงสร้าง การบริหาร การศึกษา โดยยึดหลักของการ มีเอกภาพเชิงนโยบาย หลากหลาย ในการปฏิบัติ โดยเน้นระบบการกระจายอำนาจ และการยึดหลักการมีส่วนร่วม ของท้องถิ่นเป็นสำคัญ และยังมีการปฎิรูปการจัดการศึกษาที่ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ ดังนั้นผู้บริหารจะต้องเป็นบุคคลที่นำองค์กรให้ก้าวทันยุคทันสมัยทันการเปลี่ยนแปลงไม่ใช่ย้ำอยู่กับที่ ใช้นโยบายล้าสมัยกลัวการเปลี่ยนแปลง ผู้บริหารจะต้องนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาปรับใช้ในการบริหารองค์กร รวมถึงการพัฒนาเทคโนโลยีทางการศึกษา ดังนั้นผู้บริหารมืออาชีพ ในยุคโลกาภิวัฒน์ต้องเข้าใจหลักการบริหารการศึกษาในลักษณะต่างๆ ผู้บริหารการศึกษาควรทำงานอย่างรอบคอบ โปร่งใสสร้างศรัทธาและความเชื่อมั่นกับผู้ร่วมงาน การบริหารการศึกษาที่มีประสิทธิภาพไม่ได้ขึ้นอยู่กับโอกาส ผู้บริหารไม่จำเป็นต้องรอให้พร้อมจึงจะลงมือแก้ปัญหา แต่ต้องพร้อมเสมอที่จะตัดสินใจ แก้ปัญหาด้วยความยืดหยุ่นเพื่อสร้างความพึงพอใจให้แก่บุคลากรในสถาบันการศึกษา สร้างความเสมอภาคเพื่อให้เกิดการยอมรับภายในสถาบันการศึกษา โดยอาศัยหลักการบริหาร ๔ ประการ คือ ๑. การวางแผน (Planning) ๒. การจัดหน่วยงานและบุคลากร (Organizing) ๓. การนำ (Leading) ๔. การควบคุม (Controlling) นอกจากอาศัยหลักการบริหารแล้ว ผู้บริหารการศึกษาต้องมีคุณสมบัติภาวะผู้นำทางการศึกษาที่แสดงความเป็นมืออาชีพชั้นสูง มีความรู้และเป็นผู้นำด้านวิชาการ มีทักษะ มีประสบการณ์ด้านบริหาร มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ มีวิสัยทัศน์ กล้าเปลี่ยนแปลง มีความคิดนอกกรอบ ไม่ยึดติดกับสิ่งเดิม ๆ มองสรรพสิ่งแบบองค์รวมที่มีชีวิต มีการเปลี่ยนแปลง มีความสัมพันธ์ มีการพัฒนา ซึ่งเป็นคุณสมบัติภาวะผู้นำทางการบริหารการศึกษา ในลักษณะต่างๆ อาทิเช่น ๑. สามารถวิเคราะห์จุดแข็งจุดอ่อนของสถาบันการศึกษา ๒. สามารถทำให้ทีมงาน และเข้าใจความแตกต่างระหว่างบุคคลของบุคลากรและเชิญชวนให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาอย่างมีคุณภาพ ๓. มีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจน กว้างไกล และรู้จักเลือกใช้กลยุทธ์ที่ทันการเปลี่ยนแปลง ๔. มีศักยภาพในการจัดการระบบงาน เพื่อควบคุมให้ทันการเปลี่ยนแปลงเป็นต้น ในการบริหารการศึกษาสิ่งที่สำคัญอีกอย่างก็คือ ผู้บริหารการศึกษาต้องเก่งคน เก่งงาน เก่งความคิก โดยอาศัยทักษะดังนี้ ๑.ทักษะทางด้านเทคนิค คือต้องเป็นผู้ที่มีความรู้ ความสามารถพื้นฐานในวิชาชีพที่รับผิดชอบ ๒. ทักษะทางด้านมนุษยสัมพันธ์ คือรู้จักอยู่ร่วมและทำงานร่วมกับผู้อื่น ๓. ทักษะทางด้านความคิด คือ ความสามารถของผู้บริหารในการคิดพิจารณา วินิจฉัย และดำเนินการจัดการ จากที่กล่าวมาข้างต้น จะเห็นว่าผู้บริหารมืออาชีพทางการศึกษาในยุคโลกาวิวัฒน์จะต้องมีความรู้เกี่ยวกับทักษะการบริหารหลายๆด้าน เพื่อที่จะนำไปใช้ในการพัฒนาองค์กรให้ก้าวทันกับยุคสมัยและก้าวทันการศึกษาที่มีการปฏิรูปอยู่เสมอ เพราะฉะนั้นผู้บริหารการศึกษาในยุคโลกาภิวัฒน์ จะต้องมีภาวะผู้นำทางการศึกษาและความเป็นนักบริหารการศึกษา และสามารถนำหลักการสองอย่างนี้มาประสานให้มีความสัมพันธ์กันในการบริหาร ผู้บริหารการศึกษาจะพบกับปัญหาและอุปสรรคต่างๆมากมายที่ยากต่อการแก้ไข บางปัญหาขาดความชัดเจนหรือไม่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการบริหารจัดการศึกษา ดังนั้น ผู้บริหารการศึกษาจึงต้อง มีกลยุทธ์ในการบริหารจัดการ รู้จักการประสานงานเพื่อสนองความต้องการให้เป็นไปตามความคาดหมายและสอดคล้องกับทรัพยากร ด้วยการใช้พลังอำนาจและอิทธิพลอย่างยุติธรรม มีความรับผิดชอบ มีการประสานงานกับหน่วยงานต่างๆ อย่างมีภาวะผู้นำทางการศึกษาเป็นผู้บริหารมืออาชีพที่ก้าวทันการศึกษาในยุคโลกาภิวัฒน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลที่ยั่งยืน พระศรณรินทร์ สนฺติกโร(มุ้ยจีน) บริหารการศึกษา M.E.d.